Het boek der gelijkenissen : een liefdesroman

Per Olov Enquist (auteur), Cora Polet (vertaler)
Titel
Het boek der gelijkenissen : een liefdesroman
Auteur
Per Olov Enquist
Vertaler
Cora Polet
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Zweeds
Oorspr. titel
Liknelse boken : en kärleksroman
Uitgever
Amsterdam: Anthos, 2014
207 p.
ISBN
9789041424211 (hardback)

Andere formaten:

Besprekingen

Hij was vijftien, zij veertig

De Zweed Per Olov Enquist (1934), Nobelprijskandidaat en bekend van historische romans als Het bezoek van de lijfarts en Blanche en Marie, verheft een ongewone verleidingsscène uit zijn leven tot een knap staaltje literatuur.

Komt niet alle literatuur in diepste essentie voort uit doodsangst? Een banale vraag, maar vaak is toch het volslagen onbegrijpelijke van onze eindigheid een dieperliggend thema. Soms gaat een boek er zelfs in z'n geheel over, met onthutsende eerlijkheid. Zoals dat van Per Olov Enquist. Hij verkondigt aan het begin van zijn nieuwe roman stellig: "Hij is niet bang voor de dood. Maar de weg erheen jaagt hem steeds meer angst aan." Die 'hij' is Enquist in derde persoon, een vermomming die de schrijver eerder toepaste in zijn laatste twee autobiografische romans. Traditiegetrouw is Enquist een geweldige angsthaas. Hij ontwijkt op alle mogelijke manieren zijn geschiedenis, al biechtte hij al verschillende zonden op, zoals zijn alcoholisme. Enquist is nu vooral bang voor de gekken in zijn familie. Soms vermoed je inderdaad gelijkenissen, omdat het proza zo chaotisch en angstig zoekend is.

"Als hij schreef was hij nooit bang, maar alleen dan", beweert hij. Dat lijkt te kloppen, al …Lees verder

Niets gaat ooit over

De Zweedse schrijver Per Olov Enquist schreef prachtige romans over historische figuren. Nu doet hij dat over zichzelf en over 'de vrouw op de kwastvrije grenenvloer'. Alexander Van Caeneghem

Van F. Scott Fitzgerald is de uitspraak bekend dat je uitroeptekens moet mijden, omdat een uitroepteken is als lachen met je eigen grap.Het boek der gelijkenissen van Per Olov Enquist staat vol met uitroeptekens, verrassend genoeg ook halverwege zinnen, maar het is lang zoeken naar gelach, laat staan naar grappen. Enquist is de man van de ernst en de eeuwige twijfel.

De Zweedse succesauteur werd bekend met grondig gedocumenteerde historische romans alsDe vijfde winter van de magnetiseur (2002) enHet bezoek van de lijfarts (2000). Ze zijn erudiet, meeslepend en door hun nieuw perspectief op de geschiedenis vaak ook controversieel. Op die manier dient Enquist een bijzondere zoektocht naar waarheid.Het bezoek van de lijfarts gaat over Struensee, de Duitse lijfarts van de zwakzinnige Deense koning Christian VII, die vanaf 1770 de facto alleenheerser werd van Denemarken. Enquist portretteert de als gewetenloze manipulator gecanoniseerde man als een sympathieke verlichtingsdenker d…Lees verder

Het boek der gelijkenissen is een liefdesroman van een aparte soort. Kun je eigenlijk wel over liefdesroman spreken als de affaire beperkt blijft tot een eenmalige, puur seksuele ontmoeting tussen twee mensen die door niets anders naar elkaar toe gedreven worden dan de verveling van een zomerse namiddag op het platteland? Het leeftijdsverschil tussen de 'geliefden' is meer dan een half leven, en net dat halve leven lang zal de vijftienjarige jongeman die verleid wordt, zich gefascineerd voelen door de toevallige bezoekster die hem van zijn maagdelijkheid heeft beroofd. Een eind de twintig voorbij zal de jongen dezelfde vrouw nog eens opzoeken, maar ook nu verloopt de kennismaking vluchtig. Op een winderig perron wisselen ze wat woorden, en verzoekt ze hem zo snel mogelijk terug te keren naar waar hij vandaan komt. De derde en laatste ontmoeting tussen de twee 'geliefden' is de begrafenis van de vrouw, waar de verteller haar nichtje tegenkomt, die hem vraagt waarom hij geen lief…Lees verder
Een oudere schrijver kijkt terug op zijn leven dat getekend is door zijn jeugd in een streng-religieus milieu, de verlossing die hij vindt, niet in godsdienstige zin maar in de liefde, waarin hij als 15-jarige wordt ingewijd door een 51-jarige vrouw, zijn alcoholverslaving en schrijverschap. In de hoofdpersoon mag zonder veel voorbehoud de auteur gezien worden en er keren zaken terug die bekend zijn uit eerder werk en uit interviews. Enquist vertelt de geschiedenis in negen hoofdstukken, aangeduid als gelijkenissen. Een eerste lezing laat veel onduidelijk en talrijke cursiveringen en uitroeptekens roepen aanvankelijk irritatie op. Bij herlezing vallen zaken meer op hun plaats. Desondanks een lastige roman om vat op te krijgen, die vooral beklijft door de drie scènes waarin de hoofdpersoon en de vrouw die hem in de liefde inwijdde centraal staan: de vrijpartij, de ontmoeting negen jaar later en het bezoek van de auteur aan de uitvaart van de vrouw. Deze roman van de dit jaar tachtig wo…Lees verder

Over Per Olov Enquist

CC BY 3.0 - Foto van/door Hpschaefer

Per Olov Enquist (Hjoggböle, 23 september 1934 - Vaxholm, 25 april 2020) was een Zweeds schrijver. Hij is bekend wegens zijn historische romans; met name Het bezoek van de lijfarts (1999) waarmee hij internationale erkenning kreeg.

Enquist studeerde geschiedenis van de literatuur aan de Universiteit van Uppsala en werkte als literatuurcriticus bij Svenska Dagbladet en Expressen. Door zijn werk werd hij een invloedrijk figuur in de wereld van de Zweedse literatuur. Hij was in 1973 gasthoogleraar aan de universiteit van Californië. Sinds 1977 wijdde hij zich geheel aan zijn schrijverschap.

Bibliografie

  • De vijfde winter van de magnetiseur (1964)
  • Het record (1971); vertaling 1973 door J. Bernlef; op basis hiervan herziene vertaling door Cora Polet, 2006, Ambo/Anthos
  • De uittocht der muzikanten (1978)
  • Kapitein Nemo's bibliotheek (1991) (zie ook Ka…Lees verder op Wikipedia